Schuttersveld Crooswijk

Een plek van betekenis

Opdrachtgever: Zenzo Maatschappelijk Vastgoed
in samenwerking met: Echo Urban Design, Space & Matter, Lithos
Locatie: Rotterdam Crooswijk
Indiening tender: 2024
Omvang: 133 woningen, sport 4370 m2 BVO, zorg 2130 m2 BVO, maatschappelijke voorzieningen 225 m2 BVO, overig: 337 m2 BVO
Beelden: AG NOVA Architecten, Echo Urban Design, Space & Matter, Vivid Vision

Een plek van betekenis

Het Schuttersveld in Crooswijk was in het verleden belangrijk als exercitieveld van de schutters, oefenveld voor mariniers en oplaatplek voor luchtballonnen. Ook de sportfunctie kent zijn oorsprong al van vele jaren terug en speelt tot op de dag van vandaag een belangrijke rol. Met de sloop van de sporthal breekt er een nieuw hoofdstuk aan voor het Schuttersveld. Samen met Zenzo hebben wij een visie ontwikkeld voor dit bijzondere stukje Rotterdam.

Respect voor het verleden

Het nieuwe hoofdstuk is op vele manieren in te vullen. Wij hebben gekozen voor een open, warm en herkenbaar gebouw. Waar er ruimte is voor aanpassingen als daar behoefte aan blijkt te zijn. Waar het meer gaat over het scheppen van kaders in plaats van exacte, vooraf bepaalde invullingen, zodat het kan meebewegen met de dynamiek van de wijk.

Wij bouwen voort op wat er is. Respecteren het verleden en laten ruimte voor flexibiliteit. Wij als team zijn slechts te gast in Crooswijk. De mensen die er gaan wonen, die gebruik gaan maken van de voorzieningen, de mensen uit de wijk, degene die er gaan werken, zij moeten het gebouw gaan omarmen. Voor hen wordt het een thuis: het Schuttershuis.

Verankering aan de omgeving

Op grote schaal wordt het Schuttersveld een groene schakel aan de Rotte. Daardoor wordt het onderdeel van Landschapspark De Rotte en doet het mee in belangrijke thema’s zoals de vergroeningsopgave en wateropgave van Rotterdam. Het park krijgt goede aansluiting binnen het bestaande netwerk van Crooswijk. Ook het doorwaadbare Schuttershuis wordt goed verankerd aan dit netwerk, door middel van vele routes en fijne verblijfsplekken en -pleinen rondom die de relatie leggen tussen binnen en buiten.

Natuurlijke verankering

Het gebouw staat ín het park. Het landschap om en op het gebouw wordt dan ook zo ontworpen dat het uitnodigt om als verlengde van het park te gebruiken. De verbinding komt op verschillende manier tot stand: fysiek en optisch. 

Sociale verankering

De openbare ruimte om en op het gebouw is meer dan verkeersruimte. Door plekken te creëeren met verschillende kwaliteiten bieden we gelegenheid voor de toevallige ontmoeting. Het vormgeven van deze ontmoeting werkt door de schalen heen. Van wijkniveau tot en met de drempel van de eigen woning. Juist de vluchtige ontmoeting maakt dat je je thuisvoelt in je buurt. Het vormt het netwerk van sociale contacten die je kan vragen de planten water te geven tijdens vakantie. 

De verschillende niveaus van het daklandschap bieden kans om onderscheid te maken tussen publieke ruimte en semi-publieke of collectieve ruimte. Door middel van de groene inrichting en meubilair worden routes verduidelijkt en plekken gemarkeerd. Deze plekken kunnen plaats bieden aan sociale activiteiten zoals het bijhouden van een moestuin, een atelierruimte of bbq-plaats. 

Om de oudere doelgroep fit te houden voegen we een beweegronde toe aan de publieke ruimte, waar met behulp van straatmeubilair oefeningen gedaan kunnen worden. Al dan niet in samenwerking met de fysio die grenst aan het laagste dekniveau. 

vandaag zweet, morgen spierpijn
dit weekend de winst

Sport en spel als peilers

Schuttersveld is al een plek waar wordt gesport en gespeeld door de hele wijk. Dit blijven ook in de toekomstige situatie belangrijke peilers, en daarom voegen we nog veel meer beweegmogelijkheden toe, zodat er voldoende diversiteit voor verblijf en activiteit is voor alle leeftijden. Door organisaties zoals een fysio, een boksschool en een sport BSO toe te voegen wordt sporten en gezondheid een nog sterker thema voor Schuttersveld. Binnen en buiten sporten wordt een geheel, doordat deze partijen ook gebruik zullen gaan maken van de mogelijkheden in het park.

Door de centrale verbinding door het gebouw (vanaf de Crooswijksestraat naar de sportvelden) worden looproutes kort en relaties sterk. Het gezondheidscentrum heeft hier haar hoofdentree, terwijl de plint ruimte biedt voor sub-entrees van apotheek, huisarts en fysio. Een zonnig terras, verschillende entrees en de centrale doorgang met toegang tot de parkeergarage maken dat deze doorgang gedurende de hele dag leeft. De relatie tussen binnen en buiten voor verschillende voorzieningen wordt hiernaast toegelicht. Ook de boksvereniging en sport bso hebben een directe en krachtige relatie met buiten.

Gebouwniveau

Het Schuttershuis is een gelaagd gebouw met verschillende functies. Om diversiteit aan functies te borgen is een heldere structuur nodig. We hebben gekozen voor een stevige, open gridstructuur met daarbinnen lossere volumes. De structuur van hout als drager zorgt dat het complex kan evolueren en reageren op een veranderende buurt.

De structuur maakt verschillende configuraties van programma’s en activiteiten mogelijk en laat ruimte voor invulling vanuit de behoeftes van de buurt en haar bewoners. Er is een heldere opbouw van een dynamische plint (afwisselend in hoogte) met openbare functies, en daarboven een meer private wereld voor bewoners. De overgang tussen deze lagen worden gemaakt door het collectieve daklandschap waar gebruikers van het gebouw samen komen. 

De lagen van het Schuttershuis verbinden oud met nieuw, buiten met binnen, gebruikers met bezoekers, voorzieningen met elkaar en bovenal verbindt het de buurt. De traditionele scheidingen zijn slechts daar waar nodig, en aanpasbaar aan elke wens.

Toekomstbestendig bouwen

Het tegengaan van verspilling van materialen en grondstoffen in alle fases van het project en het minimaliseren van de milieu impact; dat is waar we voor staan.

De sleutelrol van de zorg- en sport-voorzieningen wordt benadrukt door het gebruik van een CLT- structuur, die zowel aan de buiten- als binnenkant van het gebouw zichtbaar is. Het openbare interieur wordt gecompleteerd met een houten lattenbekleding op de wanden en plafonds. Hiervoor worden materialen uit de bestaande sporthal gebruikt. Dit geeft de ruimtes een warme en uitnodigende sfeer die contrasteert met de ruwere betonnen vloeren, een meer utilitaire keuze die is gemaakt om de intense mix van activiteiten in het gebouw te ondersteunen.

Circulair watersysteem

Voor de ontwikkeling van Schuttershuis volgen we de uitgangspunten van het Convenant klimaatadaptief bouwen. Het plan is dus voorbereid op extremere weersomstandigheden. De effecten van nattere perioden met piekbuien en drogere perioden met hetere dagen proberen we zoveel mogelijk te beperken.

Natuurinclusief

Wie woont, sport en verblijft in Schuttershuis, bevindt zich midden in de stadsnatuur. Zoals eerder benoemd is Schuttershuis een waardevolle biotoop op zich en een aanvulling op het grotere ecologische systeem.

Het dak van Schuttershuis wordt een voedselbron voor dier en mens. De beplanting op het dak is rijk aan nectar. Bloemen en kruiden trekken verschillende insecten aan en daarmee vele vogelsoorten. In de moestuinen groeit van alles. Bessen, groenten, fruit en heel veel kruiden. Ook is er een pluktuintje. Hier kunnen veel diersoorten een graantje meepikken